Yeditepe Asistan Dayanışması

Akademik kariyer amacıyla yüksek lisans ve doktora çalışması yapanları desteklemenin şimdiye kadarki yaygın yolu, bu öğrencileri üniversitede asistan (araştırma görevlisi) olarak istihdam etmekti. Böylece hem düzenli bir gelir ile kafaları rahat olarak bilimsel çalışmalarını yapabilirler, hem de üniversite aktivitelerinin içinde olarak ilerideki mesleklerine hazırlanabilirlerdi.

Ancak, son yıllarda vakıf üniversitelerimizde başka bir usul yaygınlaştı: Lisansüstü öğrencileri burslu göstererek okul ücretlerini affetmek, ve burs karşılığında belli bir süre (tipik olarak haftada 10-20 saat) çalıştırmak.

(Devlet üniversitelerinde de çok rahat sayılmazlar hani, ama konuyu dağıtmayalım.)

Bu anlaşmada avantaj üniversitede. Burslu öğrencilere istediği her türlü işi (öğretim, idari) yaptırabiliyor, ama işçi olarak çalıştırmadığından iş kanununun getirdiği yükümlülüklerden kurtuluyor. Emeklilik primi ödemiyor ve istediği zaman bursunu kesmek, yani fiilen kovmak hakkına sahip. Sorgu sual edilemiyor.

Yaptırılan işlerin akademik niteliğini ve çeşitliliğini Yeditepe Asistan Dayanışması’nın kamuoyu duyurusundan okuyalım (vurgular orijinal metinden):

Her üniversite çalışanınin veya öğrencisinin bildiği gibi, hepimiz bölüm ve üniversite çapında sınav gözetmenliği, tanıtım görevi, her tür idari işin yürütülmesi, e-dönüşüm ve planlama sorumluluğu / takibi, akademik danışmanlık, öğrenci kayıtları ve ders çizelgesi takipleri, ERASMUS danışmanlığı, proje danışmanlığı, laboratuvar sorumluluğu, YÖK, Dekanlık ve Enstitülerden gelen her türlü idari/bürokratik iş (FEDEK, MÜDEK, Faaliyet Raporları, Bologna raporlamaları, vs.) gibi çeşitli görevleri fiilen yürütmekteyiz. Söz konusu işlerle ilgili şifre ve yetkilerimiz son aylarda elimizden alınmış, bölümlerde aynı işleri hâlen fiilen yapmakta olduğumuz halde emeğimiz kâğıt üzerinde görünmez kılınmıştır. Emeğimizi görmemekte direnen sadece YÖK ve üniversite yönetimidir.

…..

Her vakıf üniversitesi belli sayıda burslu öğrenci okutmakla yükümlüdür ve bunun karşılığında devletten yardım alır. Bizi bu şekilde çalıştırarak üniversite,

  • Burslu öğrenci kotasını doldurmakta,
  • Sigortasız, düşük maliyetli, “esnek” emek gücü yaratmakta,
  • İdari iş yükünü bize yükleyerek işe alacağı idari personelden tasarruf etmektedir.

Burslu öğrenci statüsünün yol açtığı istismarın boyutunu linkteki metinde okuyabilirsiniz.

Bazı durumlarda bir öğrenci bir vakıf üniversitesinde okul ücreti karşılığı 10 saat görev yaparken, geçinebilmek için başka bir üniversitede asistan olarak çalışabiliyor. O zaman haftalık 30 saat araştırma dışı iş yüklenmesi gerekiyor. Ne zaman araştırma yapacak?

Hatta, aynı üniversitenin bir bölümünde kayıtlıyken başka bir bölümünde asistan olarak çalıştığı için bu kadar iş yüklenmek zorunda olanlar da tanıyorum. Kendi asistanından okul ücreti almak çok trajikomik bir zırva, ama “işine gelirse” cevabı her şeye kadir.

Asistanlar “Prekarya” olmaya mahkum edilince, bir akademisyen olmanın belki de en önemli parçası olan medeni cesaretleri kırılıyor. Bursum kesilirse ne yaparım diye düşünerek her şeyi kabul etmeye, hiç bir şeye ses çıkarmamaya hazır duruma geliyorlar. “Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür” olmanın cezasız bırakılmayacağını düşünüyorlar.

Halihazırda büyük bir korku imparatorluğu ve niteliksizlik hiyerarşisi olan üniversite sistemimize, korkutulup sindirilmeyi işlerin normal usulü zanneden yeni üyeler eklemenin iyi sonuçlar doğurmayacağı belli.

Neyse ki buna karşı biraraya gelerek ses çıkaranlar var. Birçok üniversitede asistan dayanışma birlikleri kuruldu, Yeditepe de bunların arasında.

Yeditepe Asistan Dayanışması, bursları kesilip fiilen kapı önüne koyulan üç asistan için 31 Temmuz Çarşamba 12:00’de bir protesto eylemi düzenliyor.

yeditepe

İşten çıkarılan asistanlarla yapılan mülâkatı dinleyerek daha ayrıntılı ve sarsıcı bilgiler alabilirsiniz.

Ancak bu yapılan hukuki değil. Bilkent benzer bir durumda haksız bulundu. Mahkeme, iş tespiti sonucu, yapılan işin araştırma görevliliği olduğuna karar verdi ve öğrencinin özlük haklarının iadesine hükmetti. Bu karar, diğer görünmez asistanlar için emsal olabilir.

Bu protestoyu bütün kalbimle destekliyorum. Üniversite mensuplarının, müstakbel meslektaşlarının hem bilimsel yeterlilik, hem de entelektüel namus açısından iyi yetişmesini talep etme hakları vardır; hatta buna mecburdurlar. Akademide korku, baskı, ürkeklik kültürüne itiraz etmek hepimizin boynunun borcu.

Üniversitede özgürlükler başka her yerden daha geniş olmalıdır. Bu özgürlük, bilimsel ve entelektüel ilerlemenin ön şartıdır; dahası toplumsal özgürlüklerin zamanla genişlemesine de önayak olur. Bunu üniversite sağlamazsa başka hangi kurum sağlayabilir?

Bütün bu yapılanlara “neoliberal politika”, “sermaye baskısı” gibi açıklamalar bulunabilir, doğrudur da. Ama baltanın sapının bizden olduğunu unutmamak lâzım. Özgeçmişi başarılı bir kariyerle şişmiş, Amerika veya Avrupa’nın bilim kurumlarında yıllar geçirmiş insanlar, profesör/dekan/rektör olduklarında, bir bakıyorsunuz, “üstünün” her sözüne boyun eğen Şarklı küçük memurlara dönüyor, akademik namusu ve medeni cesareti unutuveriyorlar. Bu erdemleri hatırlama “küstahlığını” gösterenler çıkınca da ümüklerine çöküveriyorlar.

Reklamlar

Kaan Öztürk hakkında

Kaan Öztürk İstanbul’da doğdu. İstanbul Lisesi ve Boğaziçi Fizik mezunu. Rice Üniversitesi‘nde uzay fiziği alanında doktora yaptı. Işık ve Yeditepe üniversitelerinde ders verdi. 2015-2016 döneminde Rice'da ziyaretçi araştırmacı olarak çalıştı. Bugünlerde Sabancı Üniversitesi'nde optimizasyon ve yapay öğrenme konularında doktoraüstü araştırmacı olarak çalışıyor.

30 Temmuz 2013 tarihinde Akademik, Akademik Hayat içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin. 2 Yorum.

  1. Hocam bu burslu çalıştırma sistemi sadece yüksek lisansda uygulanan bir şey değil. Odtü fizikten örnek vereyim, 3. veya 4. sınıf öğrencileride “öğrenci asistanlığı” adı altında görevlendiriliyorlar. Buradaki fark, yanılmıyorsam öğrencilere 200-300 lira civarında para ve oda tahsis edilmesi. İş yükü açısından ise görebildiğim kadarıyla, asistandan çok farklı değil.

  1. Geri bildirim: diye başlamışla… | paylasimintekveyeniadresi

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: